توسل از ديدگاه قرآن (شیعه وسنی)
توسل:
لغت: مدد جستن از وسيله براي رسيدن به مقصود
اصطلاح: استفاده از اسباب (اولياي الهي) در دراه خداوند به منظور برآمدن نيازها
دستور توسل در قرآن:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ (سوره مائده- 35)
اي کساني که ايمان آورده ايد از خدا بترسيد (و براي تقرب) به سوي او وسيله بجوييد.
توسل به پيامبران الهي:
برادران يوسف به نزد يعقوب (عليه السلام) آمدند و پدرشان را واسطه قرار دادند تا براي آنها استغفار کند ولي يعقوب آنها را از اين عمل که توسل است نهي نکرد.
قَالُواْ يَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا كُنَّا خَاطِئِينَ (97) قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيَ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (98) گفتند اي پدر براي گناهان ما آمرزش بخواه که ما خطاکار بوده ايم (97) (يعقوب) گفت به زودي از پروردگارم براي شما آمرزش خواهم خواست که بي ترديد او آمرزندهي مهربان است (98) (سوره مبارکه يوسف)
خداوند دستور ميدهد توسل کنيد به ساحت مقدس پيامبر اکرم
وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوكَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا (نساء/64)
و اگر آنها هنگامي که به خود ستم کردند، پيش تو ميآمدند (اي پيامبر) و از خدا آمرزش ميخواستند و پيامبر (نيز) براي آنها طلب آمرزش ميکرد قطعاً خدا را توبه پذير و مهربان مييافتند.
4- توسل به حضرت موسي توسط قوم بني اسرائيل در هنگام نزول عذاب
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُواْ يَا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ (134-اعراف)
و همين که عذاب بر آنها فرود آمد، گفتند اي موسي از خداوند بخواه و دعا کن تا عذاب را از ما بردارد.
5- آيا بوسيدن ضريح ائمه و ضريح حضرت رسول اکرم به نيت شفا گرفتن و تبرک جستن ريشه اسلامي دارد؟ بله.
الف- نمونه قرآني آن زماني است که يعقوب پيراهن يوسف را به چشمان خودش ماليد و طلب شفا کرد و چشمان او بينا شد فَلَمَّا أَن جَاء الْبَشِيرُ أَلْقَاهُ عَلَى وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِيرًا (يوسف/96)
پس چون مژده رسان آمد، پيراهن يوسف را به صورت يعقوب انداخت (و يعقوب پيراهن را به چشمانش ماليد) و يعقوب فوراً بينا شد.
ب- در کتب اهل سنت (صحيح بخاري و مسند احمد) آمده: اصحاب رسول الله هنگام وضو گرفتن ايشان هجوم ميآوردند تا هر کس قطرهاي از آب وضوي ايشان را به عنوان تبرک برگيرد حتي اجازه نميدادند يک قطره بر زمين بريزد.
ج-اگر بوسیدن اشکال دلرد پس بوسیدن حجرالاسود هم باید شرک باشد در حالی که بوسیدن حجر الاسود جزء اعمال حج است(نعوذ بالله پیامبر اکرم مشرک بوده؟!!!که چنین عملی انجام می داده)
6- چرا بعضي مواقع جواب توسل را نميگيريم؟
1- اخلاص در نيت يکي از شروط اجابت توسل است.
2- حاجت انسان بايد معقول و مشروع باشد.
3- بايد دعا همراه با تلاش و به کارگيري اسباب طبيعي همراه باشد.
4- ايمان و عمل صالح شرط اجابت توسل است.
5- گاهي به مصلحت ما نيست (مثل کودک پنج سالهاي که از پدرش ميخواهد که به او اجازه دهد فرمان ماشين را به دست او بدهد). قرآن در سورهي بقره ميفرمايد: وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ (216) چه بسا چيزي را ناخوش بداريد در حالي که آن به خير شماست و بسا چيزي را دوست بداريد در حالي که همان چيز به زيان شماست.
7- آيا در کتب برادران اهل سنت هم اشارهاي به توسل شده است؟ بله
الف: در کتب معتبر اهل سنت آمده وقتي قطحي و خشکسالي پيش ميآمد خليفه دوم بر سر قبر عباس، عموي پيامبر ميآمد و ميگفت: اين شخص به خدا قسم وسيلهي الي الله است و نزد خدا مقام دارد اللهم انا نتوسل اليک بعم نبينا فاسقنا.
ب- خليفه اول کنار قبر پيامبر ميآمد و اين گونه متوسل ميشد: يا محمد اني اتوسل اليک