1-تعريف شفاعت:

از نظر لغوي: وساطت و ميانجي گري و از ريشه شفع به معني زوج است در مقابل وتر به معني فرد

از نظر اصطلاحي: واسطه شدن يک مخلوق، ميان خداوند و يک مخلوق ديگر در رساندن خير يا دفع شر در دنيا يا آخرت

2-آيات شفاعت در قرآن دو دسته است

دسته اول: شفاعت را مخصوص خدا مي‌داند.

1. (سوره زمر- آيه 44): قُل لِّلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا بگو شفاعت، يکسره از آن خداست.

2. (سوره بقره- 254): يَوْمٌ لاَّ بَيْعٌ فِيهِ وَلاَ خُلَّةٌ وَلاَ شَفَاعَةٌ روزي که در آن نه داد و ستدي هست و نه دوستي و نه شفاعتي

دسته دوم:‌ شفاعت را مشروط به اذن و اجازه خداوند مي‌داند.

1. يَوْمَئِذٍ لَّا تَنفَعُ الشَّفَاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَرَضِيَ لَهُ قَوْلًا (109- سوره طه)

آن روز شفاعت بي فايده است مگر (شفاعت) آن کسي که خداي رحمان به او اذن دهد و از گفته‌ي او راضي باشد.

۱- مَّن يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُ نَصِيبٌ مِّنْهَا (85- نساء)

هر که شفاعتي نيکو کند، او را از آن بهره‌اي باشد (هر کس واسطه خيري شود، از آن بهره مي‌برد)

۲- مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ (255- بقره- آية الکرسي)

کيست که در پيشگاه او شفاعت کند مگر با اذن خدا.

۳- يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى وَهُم مِّنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ (انبياء- 28)

گذشته و آينده‌ي آن‌ها (يعني فرشتگان) را مي‌داند و جز براي کسي که [خدا] رضايت دهد شفاعت نمي‌کنند و از بيم او هراسانند.

در اين آيه خداوند فرشتگان را صاحب مقام شفاعت مي‌داند.

3- نظر علماي اهل سنت در مورد شفاعت

«طبق روايات اسلامي، پيامبر اکرم و نيز پيامبران ديگر و فرشتگان و بندگان صالح خداوند و کودکان در رستاخيز شفاعت مي‌کنند» طبق کتاب‌هاي معروف اهل سنت: صحيح مسلم ج1، صحيح بخاري ج1، مسند احمد بن حنبل ج1، سنن ترمذي، سنن نسائي، سنن ابن ماجه و …

4- نمونه‌اي از روايات اهل سنت

1. صحيح بخاري ج9- ص160 و مسند احمد ج3-ص94

پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله):

يشفع النبيون و الملائکة و المومنون. پيامبران و ملائکه و مومنان شفاعت مي‌کنند.

2. سنن ابن ماجه ج2، ص1443

پيامبر اکرم: يشفع يوم القيامة الانبياء‌ ثم العلماء ثم الشهداء

روز قيامت انبياء سپس علما سپس شهداء شفاعت مي‌کنند.

3. مسند احمد بن حنبل ج3-ص213، سنن ابن ماجه ج2-ص1441

پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله): انّ شفاعتي يوم القيامة لاهل الکبائر من امتي

همانا شفاعت من روز قيامت براي اهل گناهان کبيره‌ي امتم است.

۵- شفاعت در چه زماني شامل افراد مي‌شود؟ بستگي به حال افراد و ميزان ارتباط با شفيعان دارد

1. بعضي هنگام مرگ و در سکرات موت مورد شفاعت قرار مي‌گيرند.

2. بعضي افراد در عالم برزخ

3. بعضي بعد از چشيدن عذاب‌هاي برزخي

4. برخي بعد از چشيدن سختي‌هاي قيامت

5. برخي بعد از دخول در جهنم

۶- شرايط شفاعت چيست؟ شفاعت به چه کساني مي‌رسد؟

1- رضايت خداوند از شفيع و شفاعت شونده

2- بندگان صالح اجازه شفاعت دارند

3- کسي که ايمانش را تا دم مرگ حفظ کرده باشد و مورد شفاعت واقع مي‌شود و به ترديد کنندگان، مشرکان و کفار نمي‌رسد.

4- عامل به دستورات ديني بايد بوده باشد.

5- محبت داشتن نسبت به اولياء الهي و بندگان صالح خداوند.