تغذیه سالم
یا من اسمه دواء و ذکره شفاء
قال الله تعالی « یا ایها الرسل کلوا من الطیبات و اعملوا صالحا انی بما تعملون علیم» (مومنون /51)
دعا ابوحمزه ثمالی « .... وارزقنی من فضلک رزقا واسعا حلالا طیبا »
یکی از مسائل لازم برای دوستان تغذیه می باشد.
تغذیه بر دو نوع است:
الف.تغذیه روح : که شامل نحوه بندگی و مسائل پیرامون آن می باشد و علمای اخلاق و بزرگان تهذیب و تزکیه نفس به طور کلی مطالبی را برای اولوالباب ذکر و مطرح نموده اند.
به می سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید که سالک بی خبر نبود ز راه و رسم منزل ها
ب.تغذیه جسم:که در این مقاله درباره آن مطالبی بیان می شود و از اصلی ترین لازمه های تغذیه روح می باشد.
باید این نکته فراموش نشود که جسم ارتباط مستقیم با روح داره که اگر مرضی عارض شود و دچار کسالت شود ، شیطان بلافاصله شروع شروع به القا منفی نموده و در نتیجه روان آدمی را با مشکلات دو چندان مواجه می نماید که بعد ها درمان آن یا به طور کل نا ممکن و یا با سختی ها و مشقات مضاعفی رویرو خواهد شد از این روست که پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله ) علم ابدان را مقدم نموده اند و فرموده اند :
« العلم علمان : علم الابدان و علم الادیان » و در جایی دیگر معصوم علیه السلام می فرماید « بادروا بصحه الاجساد »
***************************
برنامه غذایی صبحانه (نمونه)
1. عسل با نان
2. شیره انگور با ارده با کنجد
3. کشمش طبیعی با کره
4.انجیر با بادام
5.کشمش با فندق
6.جوانه با عسل با نان
7. خرما با چهار مغز (بادام ، گردو ، پسته ، فندق)
8. عسل با زردآلو
حتی الامکان در تهیه غذاهای صبحانه از مواد قندی طبیعی استفاده شود
برنامه غذایی ناهار:
1. برای ناهار هر غذایی که جزء ممنوعات نیست می توانید میل نمایید.
2. قبل از ناهار مقداری سالاد خورده شود.
الف.کاهو ، هویج ، خیار ، لیمو ترش ، روغن زیتون ، جوانه ها
ب.خیار ، گوجه ، پیاز ، لیمو ترش ، روغن زیتون
همراه با سالاد خوردن جوانه (جوانه گندم ، نخود ، لوبیا ، ماش) هم خوب است
{ طرز تهیه جوانه : مقداری حبوبات مورد نظر را خیس و بعد از مدتی آب را عوض می کنید تا این که جوانه بزند.سپس آنهارا روی پارچه های تمیز بریزید و هر از چندگاهی خیس نمایید.هنگامی که ریشه و جوانه زدند ، آنها را میل فرمایید.}
برنامه غذایی شام
1. نان با پنیر با گردو با خرما با سبزی با پیاز با نعناع (کلسیم ، قند ، پروتئین ) یک روز در میان : هفته ای دو یا سه بار.
2. سیب زمینی بخارپز با پونه با کمی پنیر رنده شده با روغن زیتون با هفت مغز.
3. کدو و هویج و سیب زمینی بخارپز با هفت مغز
4. شیر گرم با عسل با نان
5. شیر گرم با خرما با نان
6. هفت مغز : ( هفت مغز به همراه پنیر هم خوب است خورده شود.)
{طرز خوردن چهار مغز ( بادام ، گردو ، پسته ، فندق) : از هر کدام به ترتیب 7 یا 8 عدد خورده شود.مثلا شنبه 7 عدد بادام ، یکشنبه 7 عدد گردو ، دوشنبه 7 عدد پسته ، سه شنبه 7 عدد فندق و....}
7. گردو با پنیر ( شب ها میل شود )
{طرز خوردن هفت مغز ( بادام ، گردو ، پسته ، فندق ، کنجد ، تخم خشک شده خربزه ، تخم خشک شده طالبی ) : ابتدا هر کدام را در آسیاب ریخته و پودر می کنید و با هم مخلوط می نمایید .سپس در مواقع لازم روی غذا می ریزید یا با پنیر میل می فرمایید .
ممنوعات ( خوردنی هایی که باید ترک شوند ) :
1. ترشیجات سرکه ای و شورجات
2. غذاهای زودپخت و ساندویچی
3. شیرینی جات قنادی ، شکلات ، کلوچه
4. ماکارونی و غذاهای رشته دار
5. آب یخ ( یخ در آب موجب مرض است)
6. نوشابه و مایعات گازدار و دوغ
7. سوسیس ، کالباس ، بیسکوییت ، پفک ، چیپس ، آدامس
8. غذاهای سرخ کرده و ادویه جات
9. روغن جامد
10. سس مایونز
11. ماست آبکی
12. چای
13. گوشت های پیر و یخ زده
14. غذاهای مایکروفر و فریز شده
15. برنج : هفته ای بیش از 2 یا 3 وعده خورده نشود.
16. آب و هیچگونه نوشیدنی همراه غذا مصرف نشود.
17. پر خوری ممنوع!!!
18. مرغ و تخم مرغ ماشینی ( مرغ خانگی و غیر ماشینی ، بهتر است هر ماه یک باز خورده شود)
19. گوشت گاو (گوشت گاو مرض ولی شیر آن دواست)
20. پنیر در طول روز ممنوع
21. رب و مربای شکری و هرگونه غذا و خوردنی که با شکر و قند تهیه شود.
22. تخم مرغ : هفته ای بیش از دو یا سه عدد نباشد.
23. هرگونه ماست با گوشت
24. غذاهای مانده برای روز بعد
25. کلیه ی کنسروها ، کمپوت ها و آبمیوه های کارخانه ای (به دلیل افزودنی های مضر)
جایگزین ها :
1. لیمو ترش تازه (کوچک یا بزرک) ، نارنج ، گریپ فروت
2. روزی یک عدد پیاز کوچک
3. هر روز باید مقداری میوه مناسب فصل میل شود.
4. خواب بین 6 تا 8 ساعت خوب است.
5. روغن حیوانی هفته ای یک یا دو قاشق به غذا ریخته شود.
6. به همراه شربت عسل ، خاکشیر خورده شود
7. آب نیم ساعت قبل و دو و نیم ساعت بعد از غذا نوشیده شود.
8.
9. آب غوره و سرکه خانگی ( جایگزین ترشی جات سرکه ای )
10. گوشت گوسفند ، شتر ، کبوتر ( هفته ای یک یا دو بار)
11. گوشت ماهی دریایی (هفته ای یک یا دوبار)
12. سیر (هفته ای یک عدد خام)
13. هر ورز 5 یا 6 عدد خرما مداما بخورید و اگر خرما نبود شیره ی انگور (دوشاب)جایگزین شود.
14. در تابستان شاه توت و در زمستان یک روز در میان انار بخورید.
15. برنج هفته ای 2 یا 3 بار ( همراه برنج و سایر غذاهای سردی خرما خورده شود.)
16. غذاهای پختنی روزی یک بار عالی است : روزی دو بار نه خوب است و روزی سه بار بد است.
17. روغن جامد مصرف نشود و به جای آن روغن زیتون ، روغن کنجد یا روغن مایع اسفاده شود.
18. جو حداقل هفته ای دو بار به صورت سوپ جو یا آش جو مصرف شود( چون خیلی مهم است و موجب تنظیم دستگاه گوارش می شود.)
19. عرقیات گیاهی مانند نعناع ، بیدمشک ، بادرنجبوبه ،.... که می توانید به شربت عسل اضافه شود.
20. مقدار کمی نمک در آغاز و در پایان غذا بخورید.
21. روزی یک یا دو عدد لیمو ترش با سالاد و یا غذاها و یا به صورت شربت عسل میل شود.(شربت عسل در 4 الی 5 دقیقه و به آرامی میل شود.)
22. جایگزین مربا : مربای به ، سیب ، گلابی و ..
{طرز تهیه مربا : هر کدام از میوه ها را که خواستید ریز یا رنده کنید .بعد به مقدار لازم عسل بریزید و بگذارید مدتی بماند .سپس میل نمایید.}
23. جایگزین چای : آویشن ، پونه ، گل بابونه ، گل گاوزبان ، دارچین ، چای زعفران ، چای سیب و به گلابی و آلبالو و ..
{طرز تهیه ی چای سیب ، به و ...... : هر کدام را که خواستیدپره پره کنید و روی اجاق کمی تفت دهید.بعد روی پارجه بگذارید تا خشک شود .سپس آنها را در هاون بکوبید و دم کنید و بنوشید ( در صورت تمایل می توانید چند میوه را با هم مخلوط کنید}
دم کردنی های گیاهی نباید به صورت دائمی مصرف شود.
24. سیب زمینی و سایر سیفی جات را بخارپز کنید (نه سرخ کنید و نه در آّب بجوشانید)
{طرز تهیه ی سیب زمینی و .... بخارپز : سیب زمینی و .... را روی آبکش ( پلاستیکی نباشد ) گذاشته و آبکش را روی ظرفی که آب در آن می جوشد قرار دهید تا بخار تولید شده موجب پختن غذا شود.)
25. خوردن لبنیات در هفته و شبانه روز به صورت زیر :
- ماست کیسه ای هفته ای یک یا دو بار
- کشک هفته ای یک یا دو بار
- شیر هفته ای بیش از دو یا سه لیوان نباشد.
- کره دوغی (محلی) همراه غذا با عسل ، هفته ای دو بار
- خامه هفته ای یک یا دو بار
- پنیر هفته ای دو یا سه بار ، شب خورده شود.(پنیر با گردو با خرما با سبزی با پیاز با نعناع)
26. شیرینی جات طبیعی ( عسل ، خرما ، شیره ی انگور، شیره ی خرما ، کشمش طبیعی ، انجیر ، توت ، نبات)
27. گوشت ( گوشت گوسفند ، شتر ، بوقلمون ، کبوتر ) هفته ای یک یا دو بار مصرف شود.
28. سبزیجات مهم است ، باید مصرف شود
- در بین وعده ها اگر ضعفی پیدا شد:
1. چهار مغز
2. جوانه نخود با کشمش
3. سیب و سایر میوه جات مصرف شود.
- درهر روز مقداری نرمش و ورزش لازم است.
تهیه و تنظیم : جناب حجه الاسلام و المسلمین درخشانپور-متخصص طب سنتی و مشاور مرکز مشاوره حوزه علمیه استان قم رمضان 1427